Toen we net begonnen, wilde ik elke dag de korf openen, gewoon om binnen te kijken. De imker zei: "nee — wacht. Bijen voelen het meteen als je haast hebt." Hij had gelijk. Er is één goed moment, en veel verkeerde momenten. Dit zijn de vijf die je moet kennen.
1. Het beste moment
De bijen zijn het rustigst wanneer het weer zacht is. Een zonnige, windstille dag is perfect om de korf te controleren. Dan zijn ze druk en ontspannen — de werksters die naar de bloemen gegaan zijn zijn weg, en binnen is er meer ruimte om rustig te kijken.
In La Canalosa openen we meestal tussen tien en twee, wanneer de zon warm is maar nog niet schroeit.
2. Slecht weer vermijden
Het is nooit een goed idee om de korf te openen wanneer het koud is of regent. Dan zitten alle bijen binnen, en worden ze onrustig. Bovendien kan koude lucht de heel kleine baby's afkoelen als de korf te lang open blijft.
Ook wind houden ze niet van. De korf gaat dan bewegen en dat maakt ze prikkelbaar. Als het zoemen hoger klinkt dan normaal, sluit je beter alles en kom je morgen terug.
3. Zachtjes bewegen
Dit is het moeilijkste deel. Bijen voelen alles — een hand die te snel beweegt, een nerveuze arm, iemand die snel ademt. Als jij onrustig bent, worden zij het ook.
De imker tilt de ramen op alsof hij alle tijd van de wereld heeft — alsof er nergens iets anders te doen is. Ik probeer hetzelfde te doen. Elk raam is één hele beweging, zonder haast. Als de korf onrustig begint te worden, stoppen we en halen we adem.
Wanneer een raam zwaar begint te voelen in je hand, ga je te snel. Leg het neer en adem.
4. Rook, met zorg gebruikt
Rook is de oudste truc ter wereld. Wanneer de bijen rook ruiken, denken ze dat er ergens een klein vuur is, en beginnen ze zich vol te eten met honing voor het geval ze moeten vertrekken. Een bij vol honing wil niet steken — ze is te druk, en te voldaan.
Twee zachte stoten bij de ingang, twee meer aan de bovenkant, en we wachten een minuut. Onze rook is koel en zacht — nooit hevig vuur. Rook is om te helpen, nooit om schade te doen.
5. Respect voor de bijen
Dit is de belangrijkste regel van allemaal, de regel die mijn moeder me elke keer in herinnering brengt als we naar de korven gaan: de bijen willen ons geen kwaad doen. Ze willen alleen hun huis beschermen. Als wij goed voor hen zorgen, blijven zij honing maken voor ons allemaal.
Dat betekent: de korf niet openen als het niet nodig is; nooit meer honing weghalen dan ze kunnen missen; de koningin niet aanraken; en altijd bedanken voor we de deksel sluiten. Ik zeg het zachtjes, "dank je wel, bijen." Mama lacht — maar ik geloof dat ze het horen.
Dankzij de bijen hebben we honing, stuifmeel, en veel planten die ons vruchten geven. Ze zijn belangrijk voor de hele wereld.
Vragen die mensen mij vaak stellen
Wat is de beste tijd om een bijenkast te openen?
Op een zonnige, windstille dag, tussen tien uur 's morgens en twee uur 's middags. De bijen zijn rustiger, veel werksters zijn buiten op zoek naar nectar, en binnen is er meer ruimte om rustig te kijken.
Waarom gebruiken imkers rook?
De rook doet de bijen denken dat er ergens een klein brandje is, dus vullen ze zich met honing voor het geval ze moeten vertrekken. Bijen vol honing zijn rustiger en steken bijna nooit. Wij gebruiken alleen koele, zachte rook — nooit om schade te doen.
Hoe vaak moet je een bijenkast controleren?
In de lente en zomer is om de zeven tot tien dagen genoeg. In de winter openen we ze bijna nooit — we luisteren alleen van buitenaf. Hoe minder we ze storen, hoe gelukkiger ze zijn.
Is het gevaarlijk om zonder pak te werken?
Het is geen goed idee — zelfs niet voor de meest ervaren imkers. Het pak beschermt jou, maar stelt ook de bijen gerust: zij weten dat je geen bedreiging bent waartegen ze moeten verdedigen.