Ik laat je zien hoe het huis van de bijen er van binnen uitziet:
wie er de baas is, wie er werkt, en waarom hun kamers zo'n
bijzondere vorm hebben.
🐝 Door Mathias📖 Rustig lezen🌻 La Canalosa, in mei
De eerste keer dat we de bijenkorf openden, wist ik niet waar
ik moest kijken. Er zaten duizenden bijen, allemaal druk met
iets anders. Het duurde dagen voor ik er iets van begon te
begrijpen. Dit is het eerste deel van wat ik geleerd heb.
Een bijenkorf is geen hoop bijen die toevallig samenwonen.
Het is één heel grote familie, waarin elke bij een eigen taak
heeft. En wanneer iedereen die taak doet, beweegt de korf als
één lichaam. De imker zei dat eerst tegen me; hoe langer ik kijk,
hoe meer ik het geloof.
Kijk goed: de koningin draagt een kroon, de werksters bewegen om haar heen, en elke gouden cel houdt de honing veilig.
Drie soorten bijen
In de korf wonen drie soorten bijen, en als je weet waar je op
moet letten, kun je ze gemakkelijk uit elkaar houden:
De koningin — zij is de moeder van allemaal. Zij legt de eitjes. Ze is langer dan de andere bijen en is altijd omringd door werksters die voor haar zorgen.
De werksters — zij doen bijna alles: schoonmaken, voor de baby's zorgen, bouwen, nectar verzamelen, honing maken. Allemaal zijn het vrouwtjes.
De darren — dat zijn de mannetjes. Ze zijn groter en ronder. Hun enige taak is om koninginnen van andere korven te zoeken.
Er is maar één koningin in de hele korf. Als zij sterft, weten
de bijen het meteen — in zo'n vijftien minuten — en beginnen
ze een nieuwe op te kweken. Dat vind ik een van de meest
bijzondere dingen ter wereld.
De perfecte zeshoek
De kleine kamertjes waar de eitjes groeien, waar de honing
bewaard wordt, en waar het stuifmeel ligt zijn allemaal gemaakt
van was. En ze hebben allemaal dezelfde vorm: zes zijden.
Een zeshoek.
Waarom? Omdat de zeshoek de meest perfecte vorm is. Er passen
meer cellen in minder ruimte, ze zijn heel sterk, en er gaat
geen druppel was verloren. De bijen kiezen die vorm niet
bewust — was zakt vanzelf in zeshoeken samen, als veel ronde
cellen tegen elkaar gedrukt worden. Het is wiskunde, gemaakt
door piepkleine wezentjes die niet weten dat ze het doen.
In elke cel zit iets anders: honing, stuifmeel, of een eitje dat binnenkort een bij wordt.
Elke bij heeft haar taak
Wat ik het mooiste vind aan de bijen, is dat niemand ze
commandeert. Niemand zegt tegen één bij dat ze dit moet doen
en tegen een andere dat ze dat moet doen. En toch weten ze
allemaal precies wat ze op elk moment moeten doen. Ze
wisselen elkaar af op basis van hun leeftijd: als ze net
geboren zijn, maken ze de cellen schoon; een beetje ouder
voeren ze de baby's; daarna bouwen ze was; en uiteindelijk
vliegen ze naar buiten om bloemen te zoeken. Na zes weken
hard werken sterven ze.
Eén enkele bij maakt in haar hele leven maar één klein
lepeltje honing. Dus elk potje bevat het werk van duizenden.
Zonder de werksters zou er geen honing zijn, en geen korf. Ze werken allemaal samen.
Dit verbaast me het meest: ze hebben geen leider nodig. Elke
bij weet wat ze moet doen, en samen maken ze dingen die geen
enkele bij alleen zou kunnen maken. Een beetje zoals wij in de
klas, wanneer we met z'n allen een muurschildering maken — alleen
de bijen worden bijna nooit moe, en ze maken nooit ruzie.
Daarom is het verzorgen van een korf niet hetzelfde als zorgen
voor een dier. Het lijkt meer op het zorgen voor een bos, of
een rivier: je luistert naar wat nodig is, en geeft alleen wat
ze vragen. Zij weten het beter dan wij.
Vragen die mensen mij vaak stellen
Hoeveel bijen wonen er in één korf?
In de zomer tussen 40.000 en 60.000 bijen. Eén koningin, een paar darren, en heel veel werksters. In de winter zijn het er veel minder — zo kunnen ze samen warm blijven.
Wat doet de koningin?
De koningin is de moeder van alle bijen in de korf. Ze legt de eitjes — tot wel tweeduizend per dag in de lente. Zij is de enige koningin, en alle andere bijen zorgen voor haar en beschermen haar.
Waarom hebben de cellen de vorm van een zeshoek?
Omdat de zeshoek de meest efficiënte vorm is: er passen meer cellen in minder ruimte, ze zijn heel sterk, en er gaat geen druppel was verloren. De bijen kiezen die vorm niet bewust — het gebeurt vanzelf, wanneer veel ronde wascellen tegen elkaar gedrukt worden.
Slapen bijen?
Ja, vooral 's nachts. De haalbijen, die overdag ver gevlogen hebben, slapen dieper. De jonge bijen die binnen in de korf blijven, doen alleen kleine dutjes.
Is het gevaarlijk om een bijenkorf te bezoeken?
Niet met een goed pak, op een rustige dag, en altijd met een volwassene die er verstand van heeft. Ik ga altijd met iemand mee die het weet. De eerste keer zijn we alleen in de buurt gaan luisteren — het openen van de korf kwam later.
